Koç Üniversitesi ve Konda Araştırma tarafından hazırlanan Türkiye Hanehalkı Enflasyon Beklenti Anketi (TEBA) eylül ayı sonuçları duyuruldu. Yapılan araştırmaya göre, TEBA’nın yıllık enflasyon beklentisi eylül ayında bir önceki aya göre 4 puanlık bir azalma ile yüzde 109 seviyesine geriledi. Hanehalkının yıl sonu enflasyon beklentisi ise ağustos ayına kıyasla 2 puan düşerek yüzde 94 olarak belirlendi. Ayrıca, 12 ay ileriye yönelik enflasyon beklentileri de önceki aya göre 5 puan azalarak yüzde 96 seviyesine düştü. Merkez Bankası’nın (TCMB) tahminlerine göre ise 2024 yılının sonunda yıllık enflasyonun yüzde 38 seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor.
Merkez Bankası’nın “Sektörel Enflasyon Beklentileri” anketine göre, 2024 yılı Eylül ayında 12 ay sonrası için yıllık enflasyon beklentileri, piyasa katılımcıları için 1,2 puan azalarak yüzde 27,5, reel sektör için 2,7 puan azalarak yüzde 51,1, hanehalkı için ise 1,5 puan azalarak yüzde 71,6 olarak kaydedildi. Bu verilere göre, Merkez Bankası ile TEBA anketindeki hanehalkı 12 ay ileriye yönelik enflasyon beklentileri arasındaki fark 24,4 puan oldu. Anketin açıklama bölümünde, “12 ay ileriye dönük beklentilerdeki değişim, TCMB’nin yayımladığı sektörel enflasyon beklentileri anketiyle uyumludur. TCMB anketinde de hanehalkı beklentilerinde Temmuz ve Ağustos aylarında yaşanan artıştan sonra Eylül ayında bir düşüş gözlemlenirken, benzer bir trend TEBA anketinde de gözlemlenmektedir. Ancak TEBA anketinde ölçülen ortalama beklenti seviyesi daha yüksek kalmaya devam etmektedir” ifadelerine yer verildi.
Emekli grubunun 12 ay ileriye yönelik enflasyon beklentisi, genel ortalamanın yaklaşık 11 puan üzerinde bulunurken, en düşük beklentiye sahip olan öğrenci grubunun genel ortalamanın yaklaşık 6 puan altında bir tahminde bulunduğu tespit edildi. Emeklilerin geçim zorluğu yaşadığını ifade eden grup olduğu dikkati çekerken, emeklilerin enflasyon beklentisi yüzde 107 olurken, işçi, esnaf ve çiftçi grubunda bu oran yüzde 98 olarak belirlendi. Ev kadınlarının beklentisi yüzde 95, işsizlerin ise yüzde 94 oldu. Beyaz yaka çalışanların beklentisi yüzde 92, öğrencilerin ise yüzde 90 olarak kaydedildi.
Anket sonuçlarında katılımcıların enflasyon beklentilerini hangi kriterlere göre belirledikleri de soruldu. Buna göre, en belirgin faktör olarak market ve gıda fiyatları öne çıktı. Katılımcıların yüzde 82’si, market alışverişi ve gıda fiyatlarının enflasyon beklentilerini güncellemelerinde önemli bir rol oynadığını ifade etti. Döviz kuru ve altın fiyatları ise bu faktörleri takip etti. Eğitim ücretleri ve restoran, kafe, lokanta fiyatları gibi kalemler daha düşük bir ağırlığa sahipken, uzman yorumları yüzde 25 ile en düşük etkiye sahip faktör olarak belirlendi.
